Reis naar Indonesië                              Globaal overzicht per dag                      download bestand  

Reis naar Indonesië     najaar 2007                             

 Het was januari toen wij bij toeval over reizen spraken. Een kennis van ons heeft een huis in Bali en via een website kon je het huis bekijken. Het idee om samen naar Indonesië te gaan werd geboren. Indonesië heeft op Nederlanders een bijzondere aantrekkingskracht vanwege het Koloniale verleden. Via de vrouw van een neef, die Indonesische is, zagen wij veel foto’s van dit prachtige land. Ook vrienden uit onze woonplaats waren al vaker in Indonesië geweest en konden ons de plaatsen wijzen die je gezien moest hebben. Wij besloten om Java en Bali te bezoeken en op internet naar vluchten te zoeken. Bij de reizen die we gemaakt hebben, kozen we altijd voor een om te acclimatiseren door middel van een Stopover. De vluchten via Hong Kong naar Jakarta waren al volgeboekt. De mogelijkheid via Singapore was duur en we kozen er voor om met Malaysian Airlines naar Kuala Lumpur te vliegen. In Kuala Lumpur zouden wij  2 nachten blijven. De trip door Java en Bali zou per auto met chauffeur afgelegd worden. De terugreis zou weer over land of vliegtuig afgelegd worden naar Jakarta, totdat het reisbureau ons wees op de mogelijkheid om met een kleine bijbetaling via Denpassar (Bali) naar Kuala Lumpur terug te vliegen. Er is veel op internet te vinden over goedkope vluchten maar met behulp van het reisbureau Globe waren wij met een betere oplossing niet veel meer kwijt.

Kuala Lumpur

Op een dag in augustus vertrokken wij rond 12.00 uur naar Kuala Lumpur met een Boeing 747-400. Omdat het bijna 12 uur vliegen is slikten wij vlak voor en tijdens de reis enkele aspirines van Bayer om het bloed wat te verdunnen en zo trombose tegen te gaan. Een tip die wij eerder eens gelezen hadden van ervaren reizigers.

Aankomst om 6.30 uur op Kuala Lumpur International Airport op zo’n 65 km van het centrum van KL gelegen. Ons hotel lag in het midden van het centrum van KL op slechts korte afstand van de diverse grote warenhuizen die de stad kent. Het Low Yat Plaza warenhuis is een enorme winkel met tal van producten. De prijzen waren hoger dan wij verwacht hadden. Veel van de aangeboden producten oa. Camera’s waren verouderde typen die in Nederland goedkoper zijn. In de middag lopen we naar de Petronas Towers. Halverwege de twee torens is een uitkijk dek dat voor de eerste 1500 bezoekers toegankelijk is. Omdat het aantal bezoekers al bereikt is kunnen we niet naar boven. Petronas is de naam van de grootste Maleisische oliemaatschappij die in dit gebouw haar hoofdkantoor heeft. In de avond besluiten we om met de monorail naar China Town te gaan. Het aanbod is overweldigend en vooral op het gebied van imitatie goederen. De rolexen kosten hier zo rond de € 5,-. Alles wat aangeboden wordt komt volgens ons uit China. We treffen enkele dozen aan met als afzender een adres in China. Het Chinese eten bevalt ons goed mede omdat het onze eerste maaltijd in KL is. De volgende dag boeken we een rondrit om snel de stad te kunnen verkennen. In een flitsende tour van 3 uur zien we o.a. Sultan Abdul Samad paleis, Nationaal Museum gelegen aan hetzelfde plein als het paleis van de sultan. Aan de achterkant van het paleis van de sultan ligt de plaats waar Kuala Lumpur ooit is ontstaan. Op  het punt waar de twee rivieren samen komen ligt het meeting point dat werd gebruikt om af te spreken om naar de tinmijnen te varen. De Sri Mahamariammam Tempel is een bijzondere Hindoeïstische tempel aan de rand van China Town. Even buiten het centrum van KL ligt de grootste Chinese tempel van Maleisië de Thean Hou. In het grote stadspark van KL liggen o.a. Het Nationale bevrijdingsmonument, de parlementsgebouwen en de National Mosque. Het oude treinstation steekt wat magertjes af bij deze enorme moskee die er naast gelegen is. In de middag arriveren we voor de tweede keer bij de Petronas Towers. Iedere reisagent heeft wel een bezoekje aan een van de vele handwerkfabriekjes op het programma staan. We komen in een winkel waar ze leer verkopen en gaan vervolgens proeven in een chocoladefabriekje. Het dagje KL zit er op en ‘s avonds eten we heerlijk op een terras aan de Jalan Alor. De volgende dag nemen we een taxi naar KL Intern. Airport en nemen afscheid van Kuala Lumpur.

Jakarta

 Als we aankomen in Jakarta op Soekarno Hatta Airport komt de regen met bakken naar beneden. We weten dat we in de tropen zijn. Met in ons achterhoofd dat veel reizigers Jakarata een vieze stad vinden trekken we op onderzoek uit. We laten ons in een taxi naar de oude stad (Kota) brengen. Van het oude Batavia zijn enkele belangrijke Koloniale  gebouwen bewaard gebleven en gelukkig behoorlijk opgeknapt. Het Café Batavia ziet er schitterend uit en je waant je in een Nederlands etablissement. Het plein voor Café Batavia is onbegaanbaar maar wordt opnieuw geplaveid. De oude haven Sunda Kalepa is de aanlegplaats voor houten schepen met een sierlijke lijn en hoge voorstevens zoals vroeger de Karvelen hadden. De houten balken van vele tientallen kilo´s worden over een smalle loopplank aan wal gebracht.  Als we terug lopen richting Batavia plein komen we langs de Oude Hollandsche ophaalbrug over de Kali Besar. De omgeving is niet aan de brug aangepast zodat hij er wat alleen en verlaten bij ligt. Wat ons nu al opvalt, is de enorme hoeveelheid vuil die de stad niet weet te verwerken. In het water maar ook langs de wegen liggen hopen vuil. Door de regen ziet het er dan nog triester uit dan wanneer de zon zou schijnen. Indonesiërs zijn wel een nijver volkje. Op straat worden complete motoren uit elkaar gehaal en gerepareerd. Over de olie die ontsnapt, maakt niemand zich druk. Wij denken dat de vervuiling van land en water dit land nog eens zal opbreken. We besluiten om de taxi te nemen naar het Monas plein dat ongeveer 1 km verder ligt. Wij willen dat wel eens meemaken in zo´n taxi. We zitten zo´n anderhalf uur in de taxi en zien ook geen mogelijkheid om uit te stappen. De auto´s rijden zo dicht naast elkaar dat de deur slechts enkele centimeters open kan. Als we op het Monas plein aankomen is het donker en wagen geen poging meer om op het centrale plein te komen. Lopend via allerlei straatjes bereiken we op eigen kracht het Ibis Hotel dat een heerlijk diner voor ons heeft klaargemaakt. Vanaf het Gambir station dat tegen het Monas plein ligt vertrekken wij de volgende dag per trein naar Bogor. De banken in de trein zijn in lange rijen tegen ramen geplaatst zodat je over een grote lengte bijna de gehel trein kan overzien, Naar buiten kijken wordt dan ook moeilijker. Langs het spoor bevinden zich allerlei handeltjes in ondefinieerbare artikelen. Op de stationnetjes die we onderweg passeren wordt er alleen maar handel met reizigers gedreven. Het is voor de reiziger soms moeilijk om de trein in te komen. De rit kost ons vieren Rps 120.000 dat overeenkomt met ongeveer € 10. (Onze koers was voor 1 € Rps 12700).

Bogor

 De trein doet er ongeveer een uur over om van Jakarta naar Bogor te gaan. Als we de trein uit stappen worden we op het perron in het Nederlands aangesproken door een uiterst vriendelijke man van een jaar of 40. Hij begint uitgebreid te vertellen over familie en vrienden die in Nederland wonen. Door al dit gepraat zien we niets van het mooie station dat Bogor heeft. Door alle handelswaren die voor de ingang zijn uitgestald zien we niets van de gele bepleistering en de rode letters op het stationsgebouw dat uit 1880 blijkt te dateren. De man kan voor ons en hotel regelen via de toeristinformatie waarvan hij medewerker is. Een tweede man meldt zich bij ons vlak voor het kantoor en laat weten dat hij de directeur  van de toeristinformatie is. Wij laten het over ons heenkomen en gaan met de man mee. Hij brengt ons naar het hotel dat wij zelf ook al hadden uitgezocht via de Trotter en Lonely Planet. Ondertussen worden ons allerhande artikelen te koop aangeboden waarvoor wij zouden moeten terugreizen in een verlengde Boeing 747. Wij slaan de aanbiedingen vriendelijk af met de woorden die we daarvoor geleerd hebben , Tidak, Terima Kasih wat zoveel betekent als:  “nee, dank je wel”. Aan de weg naar ons hotel is in geen jaren onderhoud gepleegd en is te vergelijken met een modderige weg met grote gaten. In het Hotel Mirah Bogor, nemen we de prijslijst door en dingen zoals gebruikelijk af op de prijs. Het Losmen Wisma aan de overkant, overigens van de zelfde eigenaar, is wel wat goedkoper maar niet beter dan de ons aangeboden kamers. We besluiten om hier twee nachten te blijven. In het hotel bellen ze met Rudy om te laten weten dat hij ons hier overmorgen kan komen ophalen voor de trip naar Bandung, De temperatuur in Bogor  28 garden, is aangenamer dan in Jakarta maar de kans op een bui hier is groter. We treffen het want er valt in Bogor tijdens ons bezoek geen regen. De tweede dag in Bogor bezoeken we een fabriekje “Pa Sukarna” waar ze gongen maken. Harde en zware arbeid voor weinig geld. Op de tafel bij de ingang ligt een bankbiljet zodat je weet wat de prijs per persoon is. We vinden dit wat overdreven en leggen een passend bedrag neer voor dat wat ons geboden werd. Vroeg in de middag bezoeken we de Botanische tuin Kebun Raya. Dee omschrijving tuin vinden wij niet zo goed gekozen. Het is een groot park met een enorme verscheidenheid aan bomen, struiken en tropische planten. Voor Café Botanicus ligt een vijver met grote lelies. De “Queen of the Night” die een gewicht van 12 kilo kan dragen en laat vooral ’s nachts zijn bloemen zien, vandaar de naam. We ontmoeten daarna de chauffeur bij ons hotel en nemen met hem de reis nog een door en wijzen hem op de door ons aangebrachte wijzigingen. Een uiterst vriendelijke jonge (vader) man met een bedrijfje in Telecommunicatie in Bandung. Voor zijn toeristische werk heeft hij de beschikking over een nieuwe Suzuki MPV met 5 zitplaatsen. Er blijven na het inladen van de bagage 4 ruime zitplaatsen over. De auto beschikt over een koelkast voor het water en om onze medicijnen te koelen. De cd-speler kan indien gewenst ook met eigen muziek geladen worden. Rudy heeft voor ons Engelse pop en traditionele Indonesische muziek. De volgende dag rijden we via de 1500 mtr. Hoge Puncak pas naar Bandung. Onderweg komen we langs een grote Gunung Mas Tea Estate” theeplantage. Het fabricage proces is zojuist beëindigd en zien alleen nog theepluksters die voor ons willen poseren. Ze doen alles maar niet voor niets.

Bandung

Een stad met 2 miljoen inwoners op 750 boven zee niveau. Het merendeel van de bewoners bestaan uit Sundanezen. Een stad die nog vele herinneringen heeft uit het koloniale verleden zoals het in Art Deco gebouwde Hotel Savoy Homann en daar in de buurt tal van andere gebouwen zoals Gedung Merdeka, Grand Hotel Preanger en de Jalan Braga. Ook in deze stad heel veel verkeer met een tolerantie waar ze in Nederland een voorbeeld aan kunnen nemen. In hotel Serena vinden wij een goed onderkomen. Via Sumedang rijden we door een mooie streek met prachtige rijstvelden. Onderweg zijn we ook getuige van feest t.g.v. besnijdenis van een aantal kleine knulletjes gezeten op kleine paardjes. De besnijdenis van jongetjes is een islamitisch ritueel. De kleurrijke stoet trekt door het kleine dorp. De jongetjes zien er wat beteuterd en laten het “feest” dan ook maar over zich heenkomen. Rudy vertelde ons,dat de besnijdenis nog moest plaats vinden. We komen daarna aan bij de vulkaankrater "Tangkubam Prahu”. In een enorme diepe krater zie je rookpluimen opstijgen en de geur van zwavel is soms ondraaglijk. Dezelfde geur komt ons tegemoet als we via een boswandeling van 4 km bij de hotspring van Ciater aankomen. Op vele plaatsen borrelt het water omhoog en men zou er eieren in kunnen koken. Iets verder komt zwaveldamp tussen de stenen uit en laat geelachtige kristallen achter. Een bijzonder schouwspel dat we niet hadden willen missen in deze vakantie. De volgende dag bezoeken wij een traditionele kampong. Tussen Garut en Tasikmalaya ligt diep verscholen een traditionele Kampung Naga die geheel zelfvoorzienend is. Dit museumdorp is gebouwd in Sundanese stijl. We treffen het dat er weinig toeristen zijn in Indonesië. De prachtige tegen de berg liggende Sawa’s zijn fotogenieke objecten voor ons. De daken van de huizen in de kampong zijn bedekt met grijze draadspinsels van de kokosboom. De vriendelijke bewoners laten ons een kijkje nemen in de huisjes. Je waant je voor Nederlandse begrippen 60 jaar terug in de tijd. We sluiten ons bezoek af met een enorme klim naar boven waar we worden opgewacht door verkopers met allerlei koopwaren. In de middag reserveren we alvast de plaatsen voor in de trein naar Yogyakarta.
De volgende dag om 16.00 uur bezoeken we het muziekschooltje van Pak Ujo’s Saung Angklung. De anklung is een van bamboe gemaakt traditioneel muziekinstrument. De al overleden oprichter van dit project had zich ten doel gesteld om kansarme kinderen uit de buurt op te nemen en te laten studeren. Om geld voor het project in te zamelen begon men met het vervaardigen van de instrumenten. De optredens met anklungmuziek worden door de jonge bewoners van dit project uitgevoerd. Omdat het in Java rond zes uur donker is rijden we na de voorstelling naar het huis van Rudy om daar samen met elkaar te eten. De Soto Bandung laten wij ons heerlijk smaken. Rudy neemt die avond afscheid van zijn gezin om ons 23 dagen door Java en Bali te rijden. In de buurt hotel internetten we naar het thuisfront en nemen ook hier afscheid van Bandung.

Yokyakarta

Met de trein vertrokken wij 7.00 uur in de morgen naar Jogyakarta. Een prachtige treinreis langs de vele rijstvelden in het zuiden van Java.
De mensen wonen hier zo dicht langs de spoorlijn dat je bijna op hun bord kan kijken. Rond 14.00 uur komen we aan.
Jogyakarta is tov Bandung en Bogor een " schone" stad te noemen. Het is ook een gezellige stad om in te verblijven.
Veel verkeer en grote passars en veel zeer leuke Toko's. We slapen in losmen Bladock, vlakbij het station, dat ons is geadviseerd door een Didamse globetrotter.
Rond 5 uur pm komt onze chauffeur uit Bandung aan met de bagage en kunnen we onze kamers in. Yokyakarta wordt door reizigers uitgezocht omdat je van hieruit eenvoudig naar de Borobudur kunt reizen. In de avond lopen we over Malioboro richting Kraton. In deze drukke winkelstraat worden alweer allerlei goederen aangeboden die voor ons tamelijk nutteloos zijn. Een “Rolex” uit China kost hier bijna niets ( € 2,-=Rps 25.000), maar het is ook niets. De Becak berijders begroeten je “Hallo Sir, Transport? “ Vriendelijk beantwoorden wij weer met ”Tidak, Terima Kasih”. Deze zinnen spreek je op een avond wel 30 keer uit en dan wordt je weer aangeklampt door verkopers. We proeven de sfeer in Yogya en stellen ons reisplan op voor de komende dagen. In Yogya bezoeken we de volgende dag het Kraton Paleis van de Sultan. De kraton van de sultan was aardig vanwege de aanwezigheid van een Nederlandstalige gids. Iedere zin werd 3 keer herhaald voordat zij verder ging met vertellen. Dit begon behoorlijk op onze lachspieren te werken. Naast de kraton ligt de vogel- en de vismarkt. De keuringsdienst van waren en de vogelbescherming zouden hier nog vele jaren werk hebben om eten en vogels te controleren. Het is en blijft een vermakelijke plek die ook nog eens zeer fotogeniek is. Vervolgens rijden we door naar Kota Gede om daar het zilverwerk te bekijken. In een lange winkelstraat bevinden zich tal van bedrijfjes die zich bezighouden met het vervaardigen van zilverwerk. Soms kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat veel zilver niet hier is vervaardigd. Ook hier zien we verdacht veel dozen met het opschrift; “Made in China”. Een leuke ervaring die we niet hadden willen missen. Op de terugweg proberen we op de Jalan Malioboro Slot Vredeburg te bezoeken. Helaas hadden we in de Lonely Planet niet gezien dat het museum alleen in de ochtend is geopend. We mogen van de bewakers wel even rondkijken op de plein voor het grote slot. De tocht naar de Borubudur de volgende dag brengt ons ook in de buurt van de Pandagaran. Via onze gids vernamen wij dat het volgens de laatste berichten nog niet in z’n geheel te bezichtigen was. Misschien een volgende keer dat wij de tempel van Brahma, Vishnu, Sjiva en Ganesha kunnen bezoeken. De Borubudur is zeer indrukwekkend. Ineens sta je voor een van de 7 wereld wonderen op deze aarde. Imponerende beeldhouwwerken en imposante Stoepa"s met een prachtig uitzicht op de omgeving. Ook hier treffen wij het dat het aantal bezoekers niet al te groot is wat fotograferen alleen maar aantrekkelijker maakt. Hij lijkt op een platte piramide met 9 verdiepingen gemaakt van vulkanisch andesiet gesteente. Andesiet is gemakkelijk te bewerken maar blijkt daardoor ook heel kwetsbaar. De 500 afbeeldingen van Boeddha hebben we lang niet allemaal gezien. Op de cirkelvormige terrassen staan respectievelijk 32,24 en 16 opengewerkte Stoepa’s die in klokvorm symbool staan voor de berg Meru. Op de Borubudur wordt je door veel jongelui aangesproken met " he mister". Waar kom je vandaan en ik wil Engels met je oefenen. Ze vragen nog net niet wat je verdient, maar verder willen ze alles van je weten op een leuke manier. Wij praten wat af en geven daarbij ook aan dat wij hun land, voor zover wij dat gezien hebben, heel erg mooi vinden. Een gulle glimlach valt ons dan ten deel en wij belonen dit soms met een e-mailadres, een foto en in een enkel geval ook met wat Rupiah’s. Het was een enerverende en warme dag aan de voet van de Merapi en keren tevreden met veel foto’s terug naar Yogya. Hier kijken we nog wat rond op een rommelmarkt. We zien vooral veel spullen voor de bromfiets maar soms ook aardige oude horloges en maskertjes. Over de prijs die we hiervoor betalen zullen we het maar niet hebben. Op 7 km van Yogya ligt het pottenbakkersdorp Kasongan. Dankzij onze gids komen we op een plek terecht waar men aan de ene kant een oven aan het vullen is terwijl 100 meter verderop de oven inmiddels vuurrood is opgestookt. Het beschilderen van het roodkleurige aardewerk is vooral handwerk. Met veel geduld zitten hier vooral jongelui te schilderen waarbij je moet bedenken dat hier series van minstens 200 vazen worden gemaakt. Dat is goed voor hun export zullen we maar denken. Na drie dagen Yogya hebben we het hier ongeveer wel gezien en trekken door naar Solo (Surakarta).

Solo (Surakarta)

 We slapen in Hotel Candadissa recht tegenover een groot warenhuis. In Solo is een kraton paleis waar ’s avonds een optreden is van Internationale etnische muziekgroepen. Onze gids heeft ons er naar toe gebracht en we worden na plm. 2 uur weer netjes opgehaald. Solo heeft een grote overdekte vlooienmarkt. Ook hier veel ambachtelijke goederen van houtsnijwerk tot zilverwerk. Onze reisgenoten kopen daar een mooi houten antiek paneel. We hebben het wel op houtworm gecontroleerd. De omgeving van Solo heeft veel te bieden. Zo rijden wij de volgende dag richting Selo, dat ligt tussen de vulkanen Merpai en de Merabu. In dit traditionele dorp wordt vooral tabak, rijst en maïs verbouwd. Doordat wij via onze gids in contact proberen te komen met de lokale bevolking worden we zelfs uitgenodigd om deel te nemen aan het middageten. Omdat wij allemaal nog wat last hebben van onze darmen moeten wij dit aanbod jammer genoeg afslaan. De Merapi vulkaan is erg actief op het moment dat wij daar waren. Later hoorden wij dat er een eruptie heeft plaatsgevonden aan de kant van Yogyakarta. De lange tocht was zeker de moeite waard. De dag daarop willen we 2 tempels bezoeken die op plm. 40 km van Solo liggen in het middelgebergte op de flanken van de Lawuvulkaan. De Sukuh tempel uit de 13^e eeuw ligt op 1100 meter hoogte.
Deze Hindoeïstische tempel blijkt vooral in trek te zijn bij jongeren vanwege het erotische karakter van de vele bas-reliëfs. Na een uur hebben we het gezien en gaan naar de tweede tempel in dit gebied de Candi Seto die nog eens 700 meter hoger ligt. Onderweg rijden we door eindeloze rijst- en theeplantages. Eenmaal aangekomen bij de tempel moeten we nog een korte maar steile klim naar de ingang maken. Met een stijgingspercentage van meer dan 25 % proberen we boven te komen. Eveneens een indrukwekkende maar eenvoudige tempel uit het rijk van Majapahit. Op de terugweg eten we wat in een Lesehan. Aan een lage tafel op de grond zittend eten wij een traditionele Indonesische maaltijd. In de avond gaan we nog wat internetten om het thuisfront van onze belevenissen op de hoogte te houden. Een geslaagde dag met in het vooruitzicht dat we morgen richting Malang vertrekken. Er staat ons een rit van bijna 400 km te wachten en we weten nog niet hoe lang we daar over zullen doen.

 Malang

 Malang is een schone stad die vroeger onder de invloed van de Nederlandse kolonialisten tot ontwikkeling is gekomen. Malang ligt tussen twee vulkaan gebieden, met aan de ene kant de Bromo en aan de andere kant Butakberg. De temperatuur is er aangenaam doordat het op 450 mtr. hoogte ligt. In Malang zijn we naar een Nederlandse kerk geweest die was gesticht door paters Kapucijnen. Fraai maar sober versiert. Wij konden daar wat kaarsen opsteken waar een van ons behoefte aan had. De markt Jalan Pasar Besar was indrukwekkend vol met stalletjes en kraampjes. Als hier brand zou uitbreken dan............................ daar moesten wij even niet aan denken. De Chinese Tempel was even fraai als alle andere Chinese tempels die we gezien hebben. Aan de overkant van ons Hotel hebben we heerlijk gegeten ,ondanks het feit dat dit een wat duurder restaurant was hebben wij daar de volgende dag allemaal last van onze darmen gekregen. Het bezoek aan Toko Oen met z’n Art-Deco architectuur was weer herkenbaar stukje Nederlands. Met de luie Gispen-achtige stoelen en dito tafels gaf dit de sfeer uit de zestiger jaren weer. Ook hier bezochten wij een vogelmarkt.

Bromo

 De volgende ochtend vertrokken naar de Botanische tuin even buiten Malang op weg naar de Bromo. Via Nongkojajar, waar de brede weg ineens ophield zijn we via smalle paden met onze auto naar Wonokitri getrokken. Soms moesten we onderweg uitstappen om de auto wat meer veerkracht te geven op het pad met vele kuilen. In de middag arriveren wij in Wonokitri ongeveer 10 km van de Bromo krater vandaan. We vonden een schamel onderkomen dat op een hotel moest lijken. Buien was het inmiddels erg koud geworden. Er was in het dorp geen restaurant of iets wat daar op leek. In het dorp Tosari werd het eten gehaald : Rijst, Saté en dat alles verpakt in bananenblad. We hebben in Indonesië nog niet zo lekker gegeten als daar. Om 20.00 uur zochten wij ons bed op omdat wij wisten om half vier weer gewekt te worden. Jassen gehuurd tegen de koude nacht temperatuur en gingen wij op weg met en 4 wheel drive Jeep naar het View Point. Hier zagen wij een adembenemende zonsopkomst. De Bromo vulkaan rookte flink en de Seramu vulkaan op de achtergrond stootte om het half uur een flinke rookwolk uit. Na de zonsopkomst reden we door de zandwoestijn naar de Bromokrater rand. Na deze tocht moesten we nog een flink stuk lopen door het mulle zwarte zand naar de trap van de Bromo.
Onderweg werden we door horden kleine vinnige paardjes en hun berijders lastiggevallen om niet lopend maar op een paardje naar boven te gaan. Eenmaal boven keken we diep in de beneden liggende krater die veel zwaveldamp produceerde. Een grote rookpluim vulde de krater en was tot ver in de omtrek zichtbaar. Alom een enerverende belevenis die ons nog lang zal bijblijven. De foto’s geven daar een heel goed beeld van. Na dit bezoek rijden we in oostelijk richting naar Banyuwangi aan de oostkust van Java. Hier brengen we de nacht door en gaan de volgende dag via Kepetang met de veerboot naar Gilmimanuk op Bali. Een korte oversteek van anderhalf uur.

Bali

 We rijden langs de noordkust van Bali richting Lovina Beach. Onderweg bezoeken we de Pura Pulaki Tempel met de vele apen. We besluiten om de apen vandaag maar niet te voeren ondanks het feit dat een oud vrouwtje ons probeert pinda’s te verkopen. We gaan door en worden opgehouden door een begrafenis stoet. Als men nog geen geld heeft voor een crematie wordt de dode tijdelijk begraven. De kosten van een begrafenis kunnen oplopen tot wel € 10.000,- ,zo vertelde men ons. We overnachten in Kalibukuk bij Pura Bali bungalows. Een mooi Resort met een zwembad waarin je nauwelijks verkoeling kunt vinden. Jammer, want we hadden ons zo verheugd op een heerlijke zwempartij. De kust op slechts enkele tientallen meters is een ware verademing. Geen mens te zien, alleen komen achter de bomen horden verkopers vandaan. De rust is verstoord en zal niet meer terugkomen. Jammer!  We merken dat er wel veel winkels zijn, maar toch weinig toeristen. De laatste aanslag van 2005 is men nog niet te boven. In de buurt bij Banjar zou een waterval zijn maar helaas door gebrek aan water was het een zielig stroompje. Het enige Boedistische klooster op Bali was indrukwekkend te noemen. We hebben een monnik nog een aspirine gegeven voor de pijn in z'n rug. Hij was hier erg blij mee. Onderweg treffen we rijstvelden aan waar volop wordt geoogst. Deel met de hand en soms met een machine worden de rijstkorrels uit de aren geslagen (dorsen). Een bedrijvigheid van jewelste waar de hele Kampong aan meewerkt. De Air Panas Hotsprings in de buurt van Banjar bieden een ander beeld dan die we gezien hebben in Bandung. Hier is het gecultiveerd en mag je je zelfs met zeep wassen bij een temp. van 29 graden. Te warm voor ons om bij te komen. Onderweg weer de nodige venters die allerlei waren proberen te slijten. Bij een klein meisje zocht ik een armbandje uit waarvoor ze 1000 rps wilde hebben. Toen ik een grotere armband pakte riep ze ineens; die is 3000 rps. Ik heb haar enthousiasme beloond.
Ongeruste mailtjes en telefoontjes over een aardbeving op Sumatra. Wij hebben er hier op Bali niets van gemerkt gelukkig.
In Lovina aan het strand vond op een avond een ceremonie plaats om de zeegoden goed te stemmen. Vol overgave worden hier enorme hoeveelheden offertjes
gebracht die worden vervaardigd uit palm en bamboe materiaal. Een mooi moment om veel foto’s te maken van prachtige gezichten

Klungkung

 Vanuit Lovina vertrekken we de volgende dag naar Klungkung. Onderweg aan het Baturmeer lag een mooie Hindoe tempel Pura Ulum Danu. De mooiste tempel was die van Besakih aan de voet van de Angungberg. Het is de hoogste en heiligste tempel van Bali. Iedereen die op Bali is geweest kent de tempel (Pura). Ook hier weer veel tempelgangers met de vele offertjes die op het hoofd worden gedragen.
We slapen in Sidemen in een traditioneel Balinees huis aan de rand van de rijstvelden. Omdat Sidemen in de buurt van Klungkung ligt bezoeken we hier het drijvende paviljoen Bale Kambang. Het dak is fraai beschilderd met oude afbeeldingen uit de streek. Daarna naar Tegenan waar we een Aga-dorp bezoeken waar de sfeer van vroeger goed bewaard is gebleven. De kalenders die men verkoop op bamboe papier zijn fraai te noemen en worden op dezelfde manier aangebracht als een tattoo. Het is hier zonnig, warm en 35 garden en dus de pet op.

 Ubud

Vervolgens rijden we in iets westelijke richting midden op Bali om naar Ubud te gaan, Een kunstenaarsdorp maar daar is weinig van over. Veel winkels en hoewel iets minder toeristen toch nog relatief veel blanken. Ook hier is de handel levendig te noemen.  We slapen op een uitgelezen plek aan de rand van de rijstvelden. De wandeling die 's morgens maakt wordt, leveren weer vele fraaie plaatjes op. Omdat Ubud redelijk centraal op Bali ligt maken we van hieruit vele tochten o.a. naar Tampaksiring‘s Gunung Kawi met de Koninklijke graftombes uitgehouwen in de rotsen. Voordat men daar aankomt heb je een adembenemend uitzicht over de rijstvelden. In Tampaksiring wilde we ook de heilige bron Pura Titra Empul bezoeken maar die was juist die dag gesloten voor het publiek. Jammer, maar weer een reden om ooit naar deze plaats terug te keren. ’s Avonds wonen we een Barong en Legong dansvoorstelling bij in het centrum van Ubud. Als we de volgende dag op weg zijn naar Celuk komen we in Sukawati een stoet tegen op weg naar een Crematie. Een indrukwekkende, en niet voor toeristen, georganiseerde, crematie. In een 15 meter hoge stellage wordt de kist met het stoffelijk overschot  vastgezet. Voor de stoet uit lopen mannen met een op bamboe palen met een zwarte fraai versierde os. Deze kleurrijke stoet wordt voorafgegaan door, in het zwart geklede jonge mannen die op trommels slaan. Later blijkt dat de os bedoeld is om de overledene te omhullen tijdens de crematie. Een stellage van bamboe palen, metalen platen om de as op te vangen en een os voorzien van het nodige voedsel voor de overledene wordt vervolgens met 4 grote gasbrander in de brand gestoken. Binnen een 10 tal minuten is er van de fraaie os weinig meer over kan een beetje as. Tevreden om dit meegemaakt te hebben vervolgen wij onze reis naar Celuk waar we weinig zilverwerk aantreffen. In Ubud gaan we de volgende dag op zoek naar een Internet café. We treffen er een met een breedbandverbinding. Onze foto’s vliegen er binnen enkele seconden uit. Wij waren tot nu toe slechter gewend. Monkey Forrest Road is de plek van Ubud om te winkelen en te eten. Aan het einde van deze weg ligt het gelijknamige park met de vele apen. Weinig aan te beleven behalve en stukje verderop een houtsnijwerk atelier in Niung Gunung.

 Kuta

 Onze reis zit er bijna op want vandaag vertrekken we naar Kuta. We willen nog de zonsondergang bij Thama Lot zien. We treffen het niet met het weer want er hangt een lage bewolking die ons het zicht op de ondergaande zon ontneemt. Wel een mooie ervaring om de tempel in een ander lichtschijnsel donker te zien worden. De volgende dag brengen we een bezoek aan het schiereiland Bukit Badung. De tempel Uluwati is gebouwd op krijtrotsen en is voor niet hindoes, niet toegankelijk. We worden omgeven door de vele apen die hier rondlopen. Onze gids adviseert ons een korte stok te zoeken om daarmee al te opdringerige apen op afstand te houden. Tot slot bezoeken we in Kuta Legian het monument dat is opgericht ter nagedachtenis van de vele slachtoffers van de aanslag in 2002.

Wij maken ons weer gereed voor de tocht naar huis op dinsdag avond van Denpassar naar Kuala Lumpur en daar vandaan naar Amsterdam met Malaysia Airlines en komen woensdagmorgen vroeg in Nederland aan.